Umysł ścisły a humanistyczny – czy ten podział ma sens?

Już od najmłodszych lat dzieci wykazują pewne cechy, które mogą wskazywać na to, że łatwiej się odnajdują w świecie cyfr lub mają większe zdolności do tego, by łatwiej operować słowem. Dzięki świadomości własnych predyspozycji można rozwijać swoje mocne strony. Jednak taka etykieta bywa ograniczająca, jeśli zbyt wcześnie zrezygnuje się z obszarów, które również mają potencjał – tylko potrzebują czasu i przestrzeni, by się ujawnić.

Umysł ścisły, czyli jaki?

Na początku zastanówmy się, kto jest określany jako ścisłowiec. Najczęściej tym mianem nazywane są osoby, które: 

• wykazują się analitycznym, logicznym myśleniem,
• odznaczają się dokładnością, uporządkowanym tokiem rozumowania i zdolnością do dostrzegania zależności i schematów oraz struktur,
• lubią konkretne rozwiązania i odpowiedzi, 
• dobrze czują się w pracy z liczbami i danymi,
• są skupione na celu, często praktyczne i systematyczne,
• przejawiają łatwość w rozumieniu procesów technicznych,

Takie cechy przydatne są oczywiście na wszystkich kierunkach studiów ścisłych jak np. matematyka, fizyka, czy budownictwo. Umysł ścisły znajduje zastosowanie również w mniej oczywistych obszarach, m.in. w zarządzaniu, logistyce, a nawet w marketingu, gdzie coraz częściej liczy się umiejętność pracy na danych, interpretowania wyników i optymalizacji działań.

Co to jest umysł humanistyczny?

Humanista natomiast to człowiek, który lepiej odnajduje się w świecie języka, emocji, relacji i kultury. Do grona osób, o których mówi się, że mają umysł humanistyczny, należą wszyscy, którzy: 

• charakteryzują się rozwiniętą empatią oraz wrażliwością, potrafią odczytywać emocje innych i rozumieć ich zamiary i intencje,
• mają zamiłowanie do czytania, pisania i nauki języków obcych,
• wykazują podejście holistyczne,
• przejawiają większą łatwość w wyrażaniu myśli i emocji,
• potrafią skoncentrować się na znaczeniach, odczytywać konteksty, 
• określa ich zdolność do abstrakcyjnego myślenia, a także kreatywność i wrażliwość estetyczna,

Predyspozycje z tego obszaru można rozwijać na studiach humanistycznych, czyli związanych m.in. z psychologią, filologią polską, kulturoznawstwem, czy też z nauką języków obcych. Humaniści często wybierają również kierunki artystyczne, pedagogiczne, dziennikarskie, a nawet społeczne czy medialne – wszędzie tam, gdzie główną rolę odgrywa język, interpretacja, komunikacja i praca z drugim człowiekiem.

Umysł ścisły czy humanistyczny – czy można mieć jednocześnie cechy jednego i drugiego?

Szufladkowanie na typ „humanisty” lub „ścisłowca” może prowadzić do tego, że młody człowiek przestaje próbować rzeczy, które wykraczają poza jego strefę komfortu. Unika wyzwań, które – choć trudniejsze na początku – mogłyby okazać się właśnie tymi sprawiającymi większą satysfakcję i otwierającymi nowe możliwości.

Ludzki mózg jest plastyczny niezależnie od tego, czy przeważa u nas aktywność lewej półkuli – tej, która jest kojarzona z logicznym myśleniem, a więc umysłem ścisłym, czy prawej – przypisywanej kreatywności i umysłom humanistycznym, obie półkule ze sobą współgrają. Praca nad sobą i rozwijanie różnych obszarów – zarówno tych matematycznych, jak i literackich – wpływa na elastyczność umysłu, pozwala łączyć kompetencje, a to w obecnych czasach ma ogromne znaczenie. 

Naturalne jest, że większość z nas przejawia cechy jednego i drugiego stylu uczenia się, nabywania nowych umiejętności, rozwiązywania problemów, czy postrzegania świata. To, co dominuje, może się zmieniać w zależności od etapu życia, środowiska czy wyzwań, z jakimi się mierzymy. Wpływ ma również nasze podejście i chęć samorozwoju. Dlatego nie warto zamykać się na podział typu umysł ścisły czy humanistyczny i rezygnować ze wzmacniania cech, które w przyszłości mogą okazać się przydatne, nawet jeśli wydają się trudniejsze do opanowania. 

Interdyscyplinarność jest dziś drogą do sukcesu w wielu dziedzinach. Łącznie kompetencji analitycznych i komunikacyjnych pozwala lepiej rozumieć problemy, tworzyć innowacyjne rozwiązania i skuteczniej komunikować się i współpracować z innymi, co przekłada się na większe możliwości zawodowe.